Podcięcie wędzidełka: Kiedy jest potrzebne i jak wygląda zabieg?

Czym jest wędzidełko?

Wędzidełko to cienki fałd tkanki. Łączy on dwa fragmenty ciała. W jamie ustnej znajdziesz kilka wędzidełek. Najważniejsze to wędzidełko języka i wędzidełka wargowe. Wędzidełko językowe łączy spód języka z dnem jamy ustnej. Wędzidełko wargi górnej łączy wargę z górną szczęką. Wędzidełko wargi dolnej łączy wargę z dolną szczęką. Prawidłowe wędzidełka pozwalają na swobodne ruchy. Są one niezbędne do prawidłowego funkcjonowania jamy ustnej.

Skrócone wędzidełko: Problem anatomiczny

Skrócone wędzidełko to wada anatomiczna. Jest ona często wrodzona. Skrócone wędzidełko języka nazywa się ankyloglosją. Ogranicza ono ruchomość języka. Występuje u około 4-11% noworodków. Częściej dotyczy chłopców. U noworodków ankyloglossia jest stwierdzana w 1,72-10,7% przypadków. Ankyloglossia prowadzi do nieprawidłowej pozycji języka. Wpływa także na jego ruchomość.

Nieprawidłowa budowa wędzidełka wargi również stwarza problemy. Może prowadzić do diastemy. Diastema to zbyt duża przerwa między górnymi jedynkami. Nisko przyczepione wędzidełko może powodować diastemę prawdziwą. Przerośnięte wędzidełko wargi górnej może być przyczyną dziąsłowego uśmiechu. Wada wędzidełka może także prowadzić do recesji dziąseł. Recesja to odsłonięcie korzenia zęba. Przerośnięte wędzidełko może prowadzić do cofania się dziąseł. Czasem powoduje wypadanie zębów. Wady anatomiczne wędzidełek mogą wywołać stany zapalne. Mogą też utrudniać czyszczenie zębów.

Wskazania do podcięcia wędzidełka

Podcięcie wędzidełka jest często koniecznością. Decyzja o zabiegu wymaga dokładnego badania. Specjalista ocenia stan pacjenta. Zbyt krótkie wędzidełko języka u niemowlaka utrudnia ssanie piersi. Może prowadzić do problemów z karmieniem. Około 12,8% problemów z karmieniem piersią ma podłoże w skróconym wędzidełku. Krótkie wędzidełko może utrwalać nieprawidłowy wzorzec ssania. W przyszłości wpłynie to na żucie i połykanie. Zaburzona ruchomość języka wpływa na pracę krtani. Wpływa też na więzadła głosowe.

U starszych dzieci i dorosłych skrócone wędzidełko powoduje inne problemy. Może skutkować trudnościami z jedzeniem. Wpływa na prawidłowy oddech. Zwiększa ryzyko infekcji jamy ustnej. Skrócone wędzidełko powoduje problemy z prawidłową wymową. Może prowadzić do wad wymowy. Zabieg może wpłynąć na pojawienie się nieprawidłowej wymowy. Może też powodować wady zgryzu. Zbagatelizowanie problemu prowadzi do wad wymowy. Może także powodować wady zgryzu. Skrócone wędzidełko utrudnia utrzymanie higieny jamy ustnej. Wady anatomiczne wędzidełek mogą prowadzić do problemów z gryzieniem. Wpływają na przełykanie i mimikę. Utrudniają wypowiadanie się.

Wskazania do podcięcia wędzidełka języka

• Trudności w karmieniu piersią u niemowląt.
• Problemy ze ssaniem piersi.
• Ograniczony ruch języka w buzi.
• Ograniczone możliwości wysuwania języka do przodu.
• Uczucie napięcia po uniesieniu języka.
• Wrażenie przyrośnięcia języka.
• Problemy z wymową (zwłaszcza głosek wymagających uniesienia języka).
• Trudności w jedzeniu.
• Problemy w układzie stomatognatycznym.
• Wady wymowy.

Nie ma dowodów na skuteczność profilaktycznej frenotomii. Decyzja o frenotomii musi być dobrze przemyślana.

Wskazania do podcięcia wędzidełka wargi górnej i dolnej

• Diastema (przerwa między siekaczami).
• Przerośnięte wędzidełko wargi górnej.
• Recesja dziąseł.
• Problemy z czyszczeniem zębów.
• Korekta wad wędzidełka podwargowego przed leczeniem ortodontycznym.

Diastema powyżej 2 mm wymaga operacji. Diastema poniżej 2 mm może zamknąć się samoistnie. W przypadku wad wymowy decyduje logopeda.

Kto diagnozuje i wykonuje zabieg?

Zabieg podcięcia wędzidełka fachowo nazywa się frenotomią. Może go zlecić wielu specjalistów. Wśród nich są pediatra, neonatolog, neurologopeda, doradca laktacyjny lub położna. Logopeda często kieruje na zabieg. Skierowanie następuje po konsultacji z chirurgiem stomatologicznym lub laryngologiem. Decyzję o podcięciu podejmuje chirurg dziecięcy lub laryngolog. Robi to po zbadaniu pacjenta i ocenie objawów.

Zabieg wykonuje kilku specjalistów. Mogą to być chirurdzy dziecięcy, laryngolodzy, stomatolodzy i neonatolodzy. U noworodków podcięcia dokonuje najczęściej laryngolog. Może to być chirurg dziecięcy lub neonatolog. Zabieg podcinania wędzidełka zwykle wykonuje laryngolog lub stomatolog.

Pacjenci z nieprawidłowym wędzidełkiem mogą wymagać zabiegu chirurgicznego. Warto udać się do laryngologa w przypadku objawów. Można też skontaktować się z logopedą. Logopeda wykona testy diagnostyczne. Następnie skieruje do chirurga stomatologicznego lub laryngologa. Rola chirurga stomatologicznego jest kluczowa. Periodontolodzy i ortodonci również odgrywają ważną rolę. Korekta wad wędzidełka podwargowego jest często zlecana przez ortodontów.

Jak wygląda zabieg podcięcia wędzidełka?

Podcięcie wędzidełka nosi nazwę frenotomii. Jest to prosty i bezpieczny zabieg. Zabieg trwa krótko. Zwykle zajmuje kilka minut. Zabieg podcięcia wędzidełka (frenotomia) trwa około 15 minut. Zabieg nie wymaga podania pełnej narkozy. Wykonuje się go w znieczuleniu miejscowym. U noworodków często wykonuje się go bez znieczulenia.

Możliwe metody podcinania to skalpel lub nożyczki chirurgiczne. Coraz częściej stosuje się laser. Laserowe podcięcie wędzidełka jest zalecane. Powoduje mniejsze krwawienie. Zapewnia szybsze gojenie rany. Inne technologie to diatermia (mikronóż elektryczny) i elektrokauter. Zabieg polega na przecięciu błony pod językiem. Czasem lekarz zakłada szwy. Często nie ma takiej potrzeby.

"Zabieg ten jest krótki (kilka minut) i stosunkowo prosty. Polega na przecięciu błony. Może być to wykonane za pomocą skalpela, nożyczek chirurgicznych lub laserowo. W zależności od okoliczności i przypadku po przecięciu błony lekarz może założyć szwy, lecz często nie ma takiej potrzeby. Obecnie na popularności zyskuje metoda z zastosowaniem lasera. Laserowe podcięcie wędzidełka jest zalecane z powodu mniejszego krwawienia w trakcie zabiegu i szybszego gojenia rany." – lek.stom. Klaudia Stachecka z K2 Medical & Dental Clinic

Przebieg zabiegu u niemowlaka

Podcięcie wędzidełka u niemowlaka może być konieczne tuż po narodzinach. Dzieje się tak, gdy dziecko ma problemy z przystawieniem się do piersi. Zabieg jest wykonywany w znieczuleniu miejscowym lub bez niego. Jest to szybka procedura. Często trwa kilka minut. Zabiegi powinny być wykonywane na oddziałach noworodkowych. Mogą też być wykonywane w warunkach ambulatoryjnych. Zabieg frenotomii jest wykonywany u noworodków lub małych dzieci. Czas wykonania frenotomii powinien być optymalnie w pierwszym tygodniu życia dziecka.

Przebieg zabiegu u starszych dzieci i dorosłych

Zabieg podcięcia wędzidełka wykonuje się najczęściej w ok. 8. roku życia. Dotyczy to wędzidełka wargowego. Zabiegi chirurgiczne wędzidełka są wykonywane w znieczuleniu miejscowym. Zabieg jest prosty i bezbolesny. Trwa kilkanaście minut. Rana goi się szybko. Zwykle nie prowadzi do powikłań. Uwolnienie zrostów języka to inny zabieg. Wykonuje się go w krótkim znieczuleniu ogólnym. Plastyka dna jamy ustnej to operacja. Dotyczy zrostu języka z dnem jamy ustnej.

Zalecenia po zabiegu i rekonwalescencja

Rana po zabiegu goi się szybko. Czas gojenia rany to około dwa tygodnie. Czas gojenia to kilka dni przy metodzie laserowej. Okres rekonwalescencji wynosi około 7 dni. Po zabiegu zaleca się odpowiednią pielęgnację. Bardzo ważne jest wsparcie manualne. Chodzi o masaże i ćwiczenia czynne. Masaż wędzidełka i jego ćwiczenia są zalecane po podcięciu. Rodzice powinni masować wędzidełko po zabiegu. Zapobiega to jego zrośnięciu. Ćwiczenia powinny być wykonywane kilka razy dziennie. Zalecane są ćwiczenia logopedyczne po zabiegu. Logopeda wskaże odpowiednie ćwiczenia. W pierwszych dniach zalecane jest wykonywanie ćwiczeń. Uniemożliwiają one powstanie zrostów. Ważne jest motywowanie dziecka do ćwiczeń. Po wykonaniu frenotomii zaleca się kontynuowanie terapii miofunkcjonalnej. W przypadku wad wymowy niezbędne są dodatkowe ćwiczenia logopedyczne. Późniejsza rehabilitacja w gabinecie logopedy jest ważna. Okres przygotowawczy do zabiegu powinien wynosić co najmniej 3 miesiące. Wymaga regularnych ćwiczeń.

Dzieci i dorośli po podcięciu nie powinni jeść. Nie jedzą do momentu zakończenia działania znieczulenia. Po 2 dniach można jeść twarde i stałe posiłki. Przez 7 dni nie należy jeść gorących pokarmów. Unikaj też kwaśnych i ostrych potraw. Po 4 dniach od zabiegu rozpocznij masowanie wędzidełka języka. Zwykle matka odczuwa wyraźną różnicę. Chodzi o sposób ssania piersi przez dziecko.

Możliwe powikłania i jak ich uniknąć

Zabieg podcięcia wędzidełka jest prosty i bezpieczny. Powikłania po zabiegu występują rzadko. Rokowania pacjenta są bardzo dobre. Podcięcie samej części błoniastej wędzidełka nie uszkadza struktur. Dzieje się tak, gdy zabieg jest wykonywany pod kontrolą wzroku.

Możliwe powikłania obejmują:

• Krwawienie z rany (często). Może wystąpić zaraz po zabiegu. Czasem pojawia się w ciągu kilku godzin.
• Infekcja (rzadko). Objawy to zaczerwienienie, obrzęk, ból. Może wystąpić wydzielina ropna lub gorączka.
• Bliznowacenie (rzadko). Może prowadzić do ograniczenia ruchomości języka. Zrosty mogą ograniczać ruchy języka.
• Uszkodzenia mięśni (rzadko).
• Uszkodzenia nerwów (rzadko).
• Uszkodzenie przewodów ślinianek (rzadko).

Brak poprawy po podcięciu może wskazywać na problem. Może to być zbyt małe nacięcie. Czasem powstają niekorzystne zrosty. Powodują one wtórne usztywnienie języka. Aby zminimalizować ryzyko powikłań, przestrzegaj zaleceń lekarza. Ważna jest pielęgnacja po zabiegu. Regularne wizyty kontrolne są kluczowe. Monitorują one stan zdrowia pacjenta. Obserwacja na oddziale szpitalnym jest konieczna. Dotyczy to niepokojących zaburzeń po zabiegu.

Przeciwwskazania do zabiegu

• Zaburzenia krzepliwości krwi.
• Przyjmowanie leków obniżających krzepliwość.
• Infekcje górnych dróg oddechowych.
• Uczulenie na środki znieczulające.
• Zły ogólny stan zdrowia.

Należy wykluczyć inne przyczyny zaburzenia ssania. Zrób to przed podjęciem decyzji o podcięciu.

Koszt zabiegu

Zabieg podcięcia wędzidełka jest refundowany przez Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ). Można go wykonać bezpłatnie w ramach ubezpieczenia. W prywatnych gabinetach koszt zabiegu jest zróżnicowany. Koszt klasycznego cięcia to 200-300 zł. Koszt zabiegu w prywatnym gabinecie to 100-300 złotych. Koszt zabiegu wynosi zazwyczaj kilkaset złotych. Zakres cen w sektorze prywatnym to 150-500 PLN.

Podsumowanie

Podcięcie wędzidełka to ważny zabieg. Pomaga rozwiązać problemy z karmieniem, mową i zgryzem. Jest to procedura bezpieczna. Wykonują ją różni specjaliści. Rekonwalescencja wymaga ćwiczeń i masaży. Decyzję o zabiegu podejmuje specjalista. Zawsze skonsultuj się z lekarzem.